ความเชื่อ

เมี่ยน ได้เริ่มนำเอาลัทธิเต๋ามาเป็นแนวทางในการปฎิบัติเมื่อครั้งอพยพทางเรือใน ช่วงคริสศตวรรษที่ 13 ความเชื่อ ของเมี่ยนจึงผสมผสานกันระหว่างความเชื่อเรื่องเทพและวิญญาณ ชึ่งมีความคิดพื้นฐานในการยอมรับเรื่องอำนาจของเทพ เจ้าป่าเจ้าเขาหรือสิ่งเหนือธรรมชาติเป็นหลัก ชาวเมี่ยนเชื่อว่า ในชีวิตคนจะมีขวัญ (เวิ่น)ซ่อนอยู่ในสวนต่างๆของ ร่างกายซึ่งมีทั้งหมด 11 แห่ง คือที่ เส้นผม,ศีรษะ,ตา,หู,จมูก,ปาก,คอ,ขา,แขน,อก,ท้อง,และเท้าเมื่อเสียชีวิตไป ขวัญ จะเปลี่ยนเป็นวิญญาณหรือผี (เมี้ยน) และจะสิงสถิตย์อยู่ในธรรมชาติ เช่น ในภูเขา แม่น้ำ หรือทั่วไป ซึ่งปกติอำนาจของวิญญาณหรือของเหนือธรรมชาติในโลกจะมีความสัมพันธ์อันดีกับ มนุษย์ แต่ถ้าไปทำให้ผีี้โกรธแล้วผี จะทำให้เกิดความทุกข์ทรมานและมีความเสียหายได้ เมี่ยนมีทัศนคติว่าความมั่นคงและความปลอดภัยของมนุษย์ทั้ง ขณะดำรงชีวิตอยู่และหลังจากตายไปแล้วล้วนจะขึ้นอยู่กับวิญญาณหรือภูตผีเพราะเมี่ยนเชื่อว่ามนุษย์อยู่ในความคุ้ม ครองของวิญญาณหรือภูตผี การสร้างความสัมพันธหรือติดต่อกับวิญญาณภูตผีกระทำได้โดยผ่าพิธีกรรมเท่า นั้น วิญญาณที่ ชาวเมี่ยนนับถือจะแบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ วิญญาณบรรพบุรุษ วิญญาณเทพยดาและวิญญาณทั่ว ๆไป

 

 

 

 

1. วิญญาณบรรพบุรุษ (องถาย)

เมี่ยนนับถือวิญญาณบรรพบุรุษของคนที่ตายไปแล้วเพียง 4 รุ่นเท่านั้น โดยเชื่อว่าเมื่อบรรพบุรุษของคนที่ตายไปแล้วก็จะสิ่งสถิตย์อยู่บนสวรรค์ และจะคอยปกป้องคุ้มครองลูกหลานของตนวิญญาณ บรรพบุรุษยังทำหน้าที่เป็นตัวแทนในการติดต่อระหว่างคนที่มีชีวิตอยู่กับ เทวดาหรือเทพเจ้าของตนด้วย นอกจากนี้เมี่ยนยังนับถือและเซ่นไหว้บูชาวิญญาณพระเจ้าผินฮ่างฮ่องเต้ (เปี้ยนฮู่ง) ซึ่งเมี่ยนถือว่าเป็นผู้ให้กำเนิดเมี่ยน

เมื่อมีการประกอบพิธีกรรมก็จะเชิญ วิญญาณบรรพบุรุษของตนมาสิ่งสถิตย์อยู่ในบ้าน การเซ่นไหว้วิญญาณบรรพบุรุษนี้สิ่งที่ย่อมได้รับคือ การได้รับการคุ้มครองจากบรรพบุรุษเป็นอย่างดี และในทางตรงกันข้าม หากที่ฝังกระดูกบรรพบุรุษถูกรบกวนหรือขาดการเซ่นไหว้ก็จะทำให้ลูกหลานเจ็บป่วยได้ ฉะนั้นลูกหลานจะต้อง ทำบุญให้กับวิญญาณบรรพบุรุษปีละครั้ง เป็นเวลา 3 ปี แล้วจากนั้นจึงเชิญวิญญาณมาสิงสถิต ที่หิ้งผีในบ้านได้ เพื่อวิญญาณบรรพบุรุษจะทำหน้าที่ดูแลปกป้องคุ้มครอง ลูกหลานรวมทั้งดูแลการทำมาหากินด้วย ในแต่ละปีเมี่ยนจะต้องเซ่นไหว้บรรพบุรุษ (ซิบ อง ถาย เมี้ยน) ตามเทศกาลต่างๆอย่างน้อยปีละ 4 ครั้ง และแต่ละคนในครอบครัว จะต้องเซ่นไหว้บรรพบุรุษเพื่อเรียกขวัญของตันเอง (โจ๋ว เจิ่น) อย่างน้อยปีละครั้งด้วย นอกจากนี้เมื่อประสบความทุกข์เดือดร้อนหรือเจ็บป่วยเมี่ยนก็จะเซ่นไหว้ วิญญาณบรรพบุรุษมาช่วย

 

 

2. เทพยดาหรือเทพเจ้า

นอก จากนับถือบรรพษุรุษแล้ว ยังมีผีที่ชาวเมี่ยนถือว่ามีระดับสูงและมีอำนาจมากมีประมาณ 80 กว่าองค์ แต่ที่ชาวเมี่ยนถือว่าสำคัญมาก ที่สุดมี 18 องค์รวมเรียกว่า ฟ่าม ชิง ผีนี้จะได้รับการอัญเชิญมาอยู่ในภาพวาด เมื่อมีพิธีกรรมที่สำคัญ โดยเฉพาะในงานกว๋าตัง (เทียบได้กับการบวช) และพิธีศพ ผีที่เป็นใหญ่ที่สุดคือเมี้ยนฮูงและผีที่สำคัญซึ่งถือว่าเคยนำทางเมี่ยน 12 ตระกูลให้รอดชีวิตมาได้ เมื่อครั้งอพยพทางเรือ เรียกว่าผีสามดาวหรือฟามชิงเมี้ยนได้แก่ เล่งสี่ เล่งปุ โต่วต๊ะ หยุดฮูง สิ่งเจี้ยว เหล๋ยถิ่น เจี้ยงถิ่น ถิ่นโฟ้ว เต๋ยโฟ้ว ต้มต้องหอยฟาน สุยโฟ้ว ต้มต้องท้ายไหว ฟงต้องท้ายไหว จ้าฟิ่นฝัง ป้าต้านสวย เจียบตีนฮูง ต้าโต่วเจี้ยว แห้งเฝย รวมอยู่ในผีใหญ่ทั้ง 18 องค์ และเมี่ยนยังเชิญเทพเจ้ามาเลี้ยงในพิธีเกี่ยวกับการสร้างบุญบารมีให้แก่ตน เองในชาตินี้ และชาติหน้าอีกด้วย

3. เทพทั่วไป

เทพที่สำคัญได้แก่เทพเจ้าป่าเจ้าเขา เจ้าที่ ชาวเมี่ยนจะเลี้ยงเทพเจ้าป่าเจ้าเขาเพื่อขอบคุณที่ช่วยดูแล รักษาพืชไร่ สัตว์เลี้ยงตลอดจนทุกคนที่ อาศัยอยู่ในบ้านให้อยู่เย็นเป็นสุข และอ้อนวอนขอให้ช่วยดูแลคุ้มครองเช่นนี้ตลอดปี การเลี้ยงวิญญาณนี้จะทำกันทั้งหมู่บ้าน และมีหัวหน้าครอบครัวแต่ละบ้านไปร่วมพิธีกันหลังจากที่ปลูกพืชไร่เสร็จแล้ว เพราะเมี่ยนเชื่อว่าทุกหนทุกแห่งมีเทพหรือเจ้าป่าเจ้าเขา เจ้าน้ำ และเจ้าที่อยู่ เทพเหล่านี้จะ มีทั้งดีและร้าย ชาวเมี่ยนจึงมีการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับเทพเหล่านี้ เช่น การเลี้ยงเต้าป่า (ซิบ ตะ ปุง เมี้ยน) การไล่วิญญาณชั่วร้าย (จุ่น หาว) เป็นต้น

ความเชื่อเกี่ยวกับสถานที่

ความเชื่อเกี่ยวกับสถานที่หรือสุสานถือเป็นเรื่องที่สำคัญสำหรับเมี่ยนมาก เช่น สุสานหรือหลุมฝังศพของเมี่ยน ก่อนที่จะทำการไปฝังกระดูก หรือศพจะมีการทำพิธีถามดวง วิญญาณของผู้ตาย และเจ้าที่ก่อนว่าจะพักอยู่ไหนโดยอาจารย์ผู้ประกอบพิธีจะใช้ไข่ไก่ดิบ 1 ฟอง แล้วโยนไข่ไปเรื่อย ๆ จนกว่าไข่จะแตก ถ้าไข่แตกที่ไหนก็แสดงว่าทำเลตรงนั้นดี และสามารถฝังกระดูกได้ แต่ถ้าไข่ไม่แตกก็ต้องโยนต่อไปเรื่อย ๆจนกว่าไข่จะแตก พื้นที่ฝังกระดูกหรือบริเวณสุสานของบรรพบุรุษ จะต้องทำพิธีและไปดูแลสุสานให้ดี หากทำเลที่ตั้งสุสานของบรรพบุรุษไม่ดีหรือที่เมี่ยนเรียกว่า ออน ต้อย ลูกหลานก็ไม่เจริญ

ความเชื่อเกี่ยวกับป่าเขาต่าง ๆ

เมี่ยนเชื่อว่าดอยทุกดอย ป่าทุกป่าจะมีเจ้าป่าเจ้าเขาและวิญญาณอยู่จำนวนมาก เมื่อเดินทางเข้าไปในป่าอาจชนใส่ เหยียบใส่ หรือทำผิดโดยที่เราไม่รู้ตัว ซึ่งอาจทำให้ดวงวิญญาณเจ้าป่าเจ้าเขาเหล่านี้ได้รับความเดือดร้อน และอาจจะจับเอาขวัญของเราไปหรือทำให้เราเจ็บป่วยได้ ดังนั้นจึงจะต้องทำพิธีกรรมขอขมาต่อดวงวิญญาณเจ้าป่าเขา

ความเชื่อเกี่ยวกับหนองน้ำ

เมี่ยนเชื่อว่าในหนองน้ำจะมีผีหรือดวงวิญญาณสิงสถิตย์อยู่มากมาย เช่น จ่าง ต๋อง ซุ้ย,

เยี่ยน ฟิว เมี้ยน ถ้าเกิดหนองน้ำแห่งไหนมี จ่าง เมี้ยน อาศัยอยู่ หากคนไปรบกวน หรือทำผิดต่อ จ่าง เมี้ยน อาจจะทำให้ไม่สบายต้องทำพิธีถาม โบว้ กวา (เสี่ยงทาย) ว่าได้ไปรบกวนอะไร พอรู้แล้วก็จะต้องทำพิธีขอขมา

ความเชื่อเกี่ยวกับแม่น้ำ

ในแม่น้ำเมี่ยนมีความเชื่อว่ามีดวงวิญาณ อื่อ ฮอย ฮู่ง หรือ ซุ้ย โก้ว เมี้ยน อาศัยอยู่ มีความเชื่อว่าห้ามผู้หญิงในช่วงอยู่ไฟเอาเสื้อผ้าไปซัก อาบน้ำ หรือข้ามแม่น้ำ เพราะถือว่าผู้หญิงในช่วงอยู่ไฟร่างกายยังไม่สะอาด หากมีความจำเป็นต้องข้ามแม่น้ำก็ต้องเอากระดาษผี (เจ่ย ก๋อง) มา เ่ผาเพื่อเป็นการบอกกล่าว และขอขมาต่อเทพที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำก่อนจึงจะข้ามน้ำได้

ความเชื่อเกี่ยวกับจอมปลวก

เมี่ยนเชื่อว่าในจอมปลวกนั้นมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์อาศัยอยู่ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่อาศัยอยู่ในจอมปลวกนี้เป็นสิ่งที่คุ้มครองให้เราเดิน ทางปลอดภัย เมื่อเดินทางผ่านไปจะต้องเก็บเอาใบไม้ใบหญ้ามาวางไว้บนจอมปลวก เพราะถือว่าเป็นการมุงหลังคาให้กับจอมปลวกเพื่อไม่ให้จอมปลวก โดนแดดโดนฝน การที่จะทราบได้ว่าปลวกอันใดที่เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อาศัยอยู่ จะสังเกตได้ว่า หลังจากที่คนเอาใบไม้ใบหญ้าไปวางไว้แล้ว หากจอมปลวกนั้นยังมีการสร้างดินทับใบไม้ใบหญ้าอยู่ละก็แสดงว่าที่นั้นมีความศักดิ์สิทธิ์จริง เวลาเดินทางผ่านต้องระมัดระวังห้ามปัสสาวะใกล้ ๆ กับจอมปลวกหรือบางคนดวงไม่ดีแค่เดินผ่าน เมื่อกลับมาถึงบ้านก็ไม่สบายต้องทำพิธีขอขมา

ความเชื่อเกี่ยวกับนรก – สวรรค์

เมี่ยนเชื่อว่าในขณะป็นมนุษย์อยู่นั้นหากทำแต่เรื่องที่ไม่ดี เมื่อเสียชีวิตวิญญาณจะตกนรกและวิญญาณจะไม่ได้ไปเกิดใหม่ เมื่อมีญาติเสียชีวิตหลังจาก งานศพผ่านไปไม่นาน ลูกหลานก็จะมีการทำพิธีเชิญวิญญาณคนตายมาถามว่าเป็นอย่างไรบ้าง อยู่สุขสบายหรือไม่ หากวิญญาณตกนรกหรืออยู่ ลำบากก็จะบอกให้ลูกหลานทราบ เมื่อรู้ว่าวิญญาณบรรพบุรุษตกนรกลูกหลานต้องทำพิธีเอาวิญญาณขึ้นจากนรก ทำพิธีนี้เรียก เซียว เต่ย หยัวน การขึ้นสวรรค์เชื่อว่าคนที่จะขึ้นสวรรค์ได้นั้นคือคนที่ผ่านพิธีบวชใหญ่ (โต่ว ไซ) เพราะถือว่าเป็นคนที่มีบุญบารมี และภรรยาจะได้บุญบารมีจากสามี ซึ่งก็สามารถขึ้นสวรรค์ได้

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 4 other followers

%d bloggers like this: